চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটা ৰমন

 

চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটা ৰমন


জনপ্ৰিয়ভাৱে ছাৰ চি ভি ৰমন নামেৰে পৰিচিত ছাৰ চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটা ৰমন আছিল বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়োৱা এজন বিশিষ্ট ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ বিজ্ঞানী হিচাপে বহুলভাৱে গণ্য কৰা হয়। ১৮৮৮ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত তামিলনাডুৰ তিৰুচিৰাপল্লীত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেখেতে ১৯৭০ চনৰ ২১ নৱেম্বৰত কৰ্ণাটকৰ বাংগালুৰুত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।

"ৰমন ইফেক্ট" নামেৰে জনাজাত পোহৰৰ বিকিৰণৰ যুগান্তকাৰী আৱিষ্কাৰে ৰমনে ১৯৩০ চনত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰি এই সন্মানীয় সন্মান লাভ কৰা প্ৰথমজন এছিয়ান আৰু প্ৰথমজন অশ্বেত ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই আৱিষ্কাৰে পোহৰৰ আচৰণৰ বুজাবুজিত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু ৰমন বৰ্ণালীবিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।


১৯২৮ চনত কলকাতাত ইণ্ডিয়ান এছ’চিয়েশ্যন ফৰ দ্য কাল্টিভেচন অৱ ছায়েন্স (আই এ চি এছ)ত কাম কৰি থাকোঁতে ৰমনে লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া কোনো স্বচ্ছ পদাৰ্থৰ মাজেৰে পোহৰৰ ৰশ্মি পাৰ হয়, তেতিয়া পোহৰৰ এটা সৰু অংশই তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে, কাৰণ পোহৰৰ লগত পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ ফলত... পদাৰ্থটোৰ অণুবোৰ। ৰমন বিকিৰণ নামেৰে জনাজাত এই তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ পৰিৱৰ্তনে পদাৰ্থৰ আণৱিক গঠন আৰু গঠন সম্পৰ্কে মূল্যৱান তথ্য প্ৰদান কৰিছিল।

ৰমনৰ এই আৱিষ্কাৰে বৰ্ণালীবিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনত এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিলে, যাৰ ফলত বিজ্ঞানীসকলে অণুৰ কম্পন আৰু ঘূৰ্ণন ধৰণসমূহ অবিনাশকাৰী পদ্ধতিৰে অধ্যয়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ৰসায়ন বিজ্ঞান, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞান, পদাৰ্থ বিজ্ঞানকে ধৰি বিভিন্ন বৈজ্ঞানিক শাখাত ৰমন বৰ্ণালীবিজ্ঞান এক শক্তিশালী আহিলাত পৰিণত হয়। ড্ৰাগছ বিকাশ, পৰিৱেশ বিশ্লেষণ, ফৰেনছিক বিজ্ঞান, আৰু কলা সংৰক্ষণ আদি ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰয়োগ আছে।

ৰমন ইফেক্টৰ কামৰ উপৰিও ছাৰ চি ভি ৰমনে বিজ্ঞানৰ আন বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কলয়ডৰ অপটিক্স, বিবৰ্তন, আৰু মানুহৰ দৃষ্টিশক্তিৰ শৰীৰবিজ্ঞানৰ ওপৰত বিস্তৃত গৱেষণা কৰিছিল। ৰমনে বাদ্যযন্ত্ৰৰ ধ্বনিবিজ্ঞান আৰু বীণা আৰু মৃদংগমৰ দৰে ভাৰতীয় বাদ্যযন্ত্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ বিষয়েও অনুসন্ধান কৰিছিল।

ৰমনৰ ব্যতিক্ৰমী বৈজ্ঞানিক সাফল্যই তেওঁক গোটেই জীৱনত অসংখ্য বঁটা আৰু সন্মান অৰ্জন কৰিছিল। নোবেল বঁটাৰ উপৰিও তেওঁ ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা ভাৰত ৰত্নকে ধৰি কেইবাটাও সন্মানীয় সন্মান লাভ কৰে। ১৯৩৩ চনৰ পৰা ১৯৩৭ চনলৈ বাংগালুৰুত ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰমনে ভাৰতত গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৈজ্ঞানিক শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

গোটেই কৰ্মজীৱনত ৰমনে বৈজ্ঞানিক গৱেষণা আৰু জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হৈ আছিল। যুৱ বিজ্ঞানীসকলক উৎসাহিত কৰা আৰু ভাৰতৰ বৈজ্ঞানিক সমাজ গঢ় দিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰা এজন প্ৰেৰণাদায়ক ব্যক্তি আছিল। ৰমনৰ বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণ, উৎকৃষ্টতাৰ অদম্য সাধনা, আৰু তেওঁৰ গভীৰ অৱদানে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ জগতখনত এক অমলিন চিন ৰাখিছে আৰু প্ৰজন্মৰ প্ৰজন্মৰ বিজ্ঞানীক অনুপ্ৰাণিত কৰি আহিছে।


ছাৰ চি ভি ৰমনৰ উত্তৰাধিকাৰ তেওঁৰ বৈজ্ঞানিক কৃতিত্বৰ বহু ওপৰলৈকে বিস্তৃত। তেওঁ বৌদ্ধিক কৌতুহল, অধ্যৱসায় আৰু বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধানৰ মূল্যবোধৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছিল। তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্মই বিশ্বজুৰি বিজ্ঞানী আৰু যুৱ মনক অনুপ্ৰাণিত আৰু প্ৰেৰণা যোগাই আহিছে, মানৱ বুদ্ধিৰ সম্ভাৱনা আৰু বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰৰ শক্তিক প্ৰদৰ্শন কৰি পৃথিৱীখনক ভালৰ দিশত গঢ় দিছে।

শিক্ষা জীৱন।

সাধাৰণতে চি ভি ৰমন নামেৰে পৰিচিত ছাৰ চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটা ৰমন আছিল এজন বিশিষ্ট ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী যিয়ে ১৯৩০ চনত পোহৰৰ বিকিৰণৰ ওপৰত কৰা যুগান্তকাৰী কামৰ বাবে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰিছিল, যিটো "ৰমন প্ৰভাৱ" নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। তেওঁৰ শিক্ষা যাত্ৰাৰ চমু আভাস আগবঢ়ালোঁ:


  1. প্ৰাথমিক শিক্ষাঃচি ভি ৰমনৰ জন্ম হৈছিল ১৮৮৮ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ তিৰুচিৰাপল্লীত। স্থানীয় হাইস্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰি সৰুৰে পৰা বিজ্ঞানৰ প্ৰতি তীব্ৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল।
  2. চেন্নাইৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ: ৰমনে স্নাতক অধ্যয়নৰ বাবে প্ৰেচিডেন্সি কলেজ (বৰ্তমান চেন্নাইৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ নামেৰে পৰিচিত)ত পঢ়িছিল। ১৯০২ চনত তেওঁ পদাৰ্থ বিজ্ঞানত স্নাতক (বি.এ.) কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰে আৰু ১৯০৪ চনত সন্মানেৰে সম্পূৰ্ণ কৰে।প্ৰেচিডেন্সি কলেজত থকা সময়ছোৱাত ৰমনে কেইবাটাও পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰকল্প চলাইছিল, য'ত তেওঁৰ ব্যতিক্ৰমী প্ৰতিভা আৰু বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধানৰ প্ৰতি নিষ্ঠা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।
  3. ভাৰতীয় বিত্ত বিভাগ: বি.এ.ৰ পিছত ৰমনে প্ৰথমে ভাৰতীয় বিত্ত বিভাগত চৰকাৰী চাকৰি এটা লৈ পৰিয়ালটো আৰ্থিকভাৱে পোহপাল দিয়ে। কিন্তু বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আকৰ্ষণ প্ৰবল হৈ থাকিল, আৰু আজৰি সময়ত তেওঁ সেই গৱেষণাৰ পিছত লগাই থাকিল।
  4. মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়: ১৯০৭ চনত ৰমনে মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধিক অধ্যয়নৰ বাবে বৃত্তি লাভ কৰে। বিজ্ঞান স্নাতকোত্তৰ (এম.
  5. কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়, যুক্তৰাজ্য: ১৯১৭ চনত ৰমনে গৱেষণাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ যুক্তৰাজ্যলৈ যাত্ৰা কৰে। কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেভেণ্ডিছ লেবৰেটৰীত যোগদান কৰি প্ৰখ্যাত পদাৰ্থবিজ্ঞানী জে জে থমছনৰ অধীনত কাম কৰিছিল। কেম্ব্ৰিজত থকা সময়ছোৱাত ৰমনে পোহৰৰ কম্পন আৰু বিবৰ্তনৰ অধ্যয়নত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল।
  6. ভাৰতত গৱেষণা কেৰিয়াৰ: ১৯১৯ চনত ৰমনে ভাৰতলৈ উভতি আহি কলকাতাৰ ইণ্ডিয়ান এছ’চিয়েচন ফৰ দ্য কাল্টিভেচন অৱ ছায়েন্স (আই এ চি এছ)ত ইয়াৰ প্ৰথম পলিত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৪৮ চনত বাংগালুৰুত ৰমন ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট (আৰ আৰ আই) প্ৰতিষ্ঠা কৰি অৱসৰ নোলোৱালৈকে বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধান অব্যাহত ৰাখিছিল।


গোটেই কৰ্মজীৱনত চি ভি ৰমনে অপটিক্স আৰু স্পেকট্ৰস্কপিৰ ক্ষেত্ৰত অসংখ্য যুগান্তকাৰী আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য অৱদান ৰমন প্ৰভাৱৰ আৱিষ্কাৰ ১৯২৮ চনত হয়।এই আৱিষ্কাৰে অণুৰ দ্বাৰা পোহৰৰ অনমনীয় বিকিৰণ প্ৰদৰ্শন কৰি পদাৰ্থৰ আণৱিক গঠন আৰু গঠনৰ মূল্যৱান অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰে।

চি ভি ৰমনৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা আৰু পৰৱৰ্তী গৱেষণা জীৱনে তেওঁৰ বৈজ্ঞানিক সাফল্যক গঢ় দিয়াত আৰু তেওঁক ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰখ্যাত বিজ্ঞানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ এই কামে বিশ্বৰ প্ৰজন্মৰ বিজ্ঞানীসকলক অনুপ্ৰাণিত আৰু প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে।

Post a Comment